KAKATIYA DINASTY కాకతీయ రాజవంశం

కాకతీయ రాజవంశం

:

కాకతీయ రాజవంశం భారతదేశంలోని తెలంగాణ ప్రాంతంలో 12వ మరియు 14వ శతాబ్దాల మధ్యకాలంలో శక్తివంతమైన సామ్రాజ్యంగా వెలుగొందింది. ఈ రాజవంశం తెలుగు సంస్కృతి, కళలు, వాస్తుశిల్పం మరియు పరిపాలనలో గొప్ప వారసత్వాన్ని వదిలిపెట్టింది.

కాకతీయ రాజవంశం యొక్క ముఖ్యాంశాలు:

1. స్థాపకుడు: కాకతీయ రాజవంశాన్ని బేతరాజు I (క్రీ.శ. 1000-1052) స్థాపించాడు. అయితే, ఈ రాజవంశం యొక్క ప్రసిద్ధి ప్రోలరాజు || (క్రీ.శ. 1110-1158) మరియు రుద్రదేవి (క్రీ.శ. 1158-1195) కాలంలో పెరిగింది.

2. రుద్రమదేవి: కాకతీయ రాజవంశంలో రుద్రమదేవి (క్రీ.శ. 1262-1289) అత్యంత ప్రసిద్ధ రాణి. ఆమె భారతదేశ చరిత్రలో అత్యంత శక్తివంతమైన మహిళా పాలకురాలిగా గుర్తింపు పొందింది. ఆమె పరిపాలనలో కాకతీయ సామ్రాజ్యం ఎత్తున పరిగణించబడింది.

3. రాజధాని: ఓరుగల్లు (ప్రస్తుతం వరంగల్) కాకతీయుల రాజధానిగా ఉండేది. ఇది వాణిజ్య, సాంస్కృతిక కేంద్రంగా వెలుగొందింది.

4. కళలు మరియు వాస్తుశిల్పం: కాకతీయులు వాస్తుశిల్పంలో గొప్ప వారసత్వాన్ని వదిలిపెట్టారు. వారి కాలంలో నిర్మించబడిన రామప్ప దేవాలయం (వరంగల్) ప్రపంచ ప్రసిద్ధి చెందింది. ఈ దేవాలయం యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశంగా గుర్తించబడింది.

5. పరిపాలన: కాకతీయులు సమర్థవంతమైన పరిపాలన వ్యవస్థను నెలకొల్పారు. వారు స్థానిక స్వయం ప్రభుత్వాన్ని ప్రోత్సహించారు మరియు న్యాయపరమైన పాలనను అందించారు.

6. సైన్యం: కాకతీయులు బలమైన సైన్యాన్ని నిర్మించారు. వారి సైన్యంలో అశ్విక దళం, పదాతి దళం మరియు ఏనుగుల దళం ఉండేవి.

7. పతనం: కాకతీయ సామ్రాజ్యం 14వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో ఢిల్లీ సుల్తానేట్ దాడులకు గురై పతనమైంది. ప్రతాపరుద్రుడు (క్రీ.శ. 1289-1323) కాలంలో ఈ సామ్రాజ్యం పతనం చెందింది.

కాకతీయుల వారసత్వం:

కాకతీయులు తెలుగు సంస్కృతి మరియు కళలను పెంపొందించారు. వారి కాలంలో నిర్మించబడిన దేవాలయాలు మరియు కోటలు ఇప్పటికీ తెలంగాణ ప్రాంతంలో గొప్ప చారిత్రక ప్రాముఖ్యతను కలిగి ఉన్నాయి.

వరంగల్లు, ఓరుగల్లు లేదా ఏకశిలానగరము, క్రీ. శ. 12వ శతాబ్దాంతమున కాకతీయుల రాజధాని నగరముగా మారినది. గణపతిదేవుడు (1199 × 1262) రాజధానిని హనుమకొండ 1 నుండి ఓరుగల్లుకు మార్చెను. ఇతని కుమార్తె రుద్రమాంబ కాలమున ఈ కోట పటిష్టము గావింపబడెను. వలయాకారముగనున్న ఈ ప్రాచీన నగరమునకు మూడు వరుసలలో కోటగోడలున్నవి. వెలుపలి మట్టికోట 12.5 కి.మీ. వ్యాసము కలిగినది. దీని అవశేషములు ప్రస్తుతపు వరంగల్లు పట్టణము చుట్టూ అచ్చటచ్చట నామమాత్రముగనున్నవి. రెండవ కోట మట్టితో నిర్మితమైన 2.4 కి.మీ. వ్యాసము, 7.2 కి.మీ. పరిధి కలిగి నాలుగు దిక్కులయందు రాతితో కట్టిన ప్రవేశద్వారములతో నున్నది. లోపలి మొదటి కొట రాతితో నిర్మితమై, 4 కి.మీ. చుట్టుకొలతలో, 1.2 కి.మీ. వ్యాసముతో, 45 బురుజులను కలిగి నాలుగు దిక్కులయందును నాలుగు ప్రవేశ ద్వారములతో, తొలి మధ్యయుగము కోటల వాస్తుశైలిని ప్రతిబింబించుచున్నది. లోపలి కోట మధ్యభాగమున నాలుగు ఉన్నత శిలాతోరణములతోనున్న స్వయంభూదేవాలయ శిధిలావశేషములు కాకతీయుల శిల్పకళా వైభవానికి ప్రతీకలుగా నిలిచియున్నాయి. ఇంకనూ రామలింగేశ్వర, వేంకటేశ్వర, ఎకశిలాలయములు, ఖుష్ మహలు మొదలుగా గల ఇతర కట్టడములను గుడా చూడవచ్చును.

(భారతీయ పురాతత్వ సర్వేక్షణ ,వరంగల్ రేంజ్ ,హైదరాబాద్ సర్కిల్)

 రుద్రమదేవి వంటి మహిళా పాలకురాలు భారత చరిత్రలో అనూహ్యమైన ప్రభావాన్ని చూపారు.

కాకతీయ రాజవంశం తెలంగాణ చరిత్రలో ఒక స్వర్ణయుగంగా గుర్తింపు పొందింది.

Information about the Kakatiya Dynasty:

The Kakatiya Dynasty emerged as a powerful empire in the Telangana region of India between the 12th and 14th centuries. The dynasty left behind a rich legacy in Telugu culture, arts, architecture and administration.
Highlights of the Kakatiya Dynasty:
1. Founder: The Kakatiya dynasty was founded by Betaraja I (1000-1052 AD). However, the fame of this dynasty increased during the reigns of Prolaraja || (1110-1158 AD) and Rudradevi (1158-1195 AD).
2. Rudramadevi: Rudramadevi (1262-1289 AD) was the most famous queen of the Kakatiya dynasty. She is considered to be the most powerful female ruler in the history of India. During her reign, the Kakatiya Empire was considered to be at its peak.
3. Capital: Orugallu (now Warangal) was the capital of the Kakatiyas. It emerged as a commercial and cultural centre.
4. Arts and Architecture: The Kakatiyas left behind a rich legacy in architecture. The Ramappa Temple (Warangal), built during their time, is world famous. This temple is recognized as a UNESCO World Heritage Site.
5. Administration: The Kakatiyas established an efficient administrative system. They encouraged local self-government and provided judicial rule.
6. Army: The Kakatiyas built a strong army. Their army consisted of cavalry, infantry and elephants.
7. Fall: The Kakatiya Empire fell in the early 14th century due to attacks by the Delhi Sultanate. The empire fell during the reign of Prataparudra (1289-1323 AD).
Legacy of the Kakatiyas:
The Kakatiyas promoted Telugu culture and arts. The temples and forts built during their time still hold great historical significance in the Telangana region.
Warangal, Orugallu or Ekashilanagaram, became the capital of the Kakatiyas in the late 12th century AD. Ganapati Deva (1199 × 1262) shifted the capital from Hanumakonda 1 to Orugallu. The fort was fortified during the reign of his daughter Rudramamba. This ancient city, which was circular in shape, had three rows of fort walls. The outer mud fort was 12.5 km. in diameter. Its remains are scattered around the present-day Warangal town. The second fort was built of mud, 2.4 km. in diameter, 7.2 km. in circumference, and had stone gates on all four sides. The first inner fort was built of stone, 4 km. In circumference, 1.2 km. With a diameter, 45 bastions and four entrances in four directions, it reflects the architecture of early medieval forts. In the middle of the inner fort, the ruins of the Swayambhu temple with four high stone arches stand as symbols of the architectural splendor of the Kakatiyas. Other structures such as Ramalingeswara, Venkateswara, Ekashilalayam, Khush Mahal and others can be seen in the temple.
(Survey of India, Warangal Range, Hyderabad Circle)
Female rulers like Rudramadevi had an incredible impact on Indian history.
The Kakatiya dynasty is recognized as a golden age in the history of Telangana.